Mắm cá cơm – Đặc sản làng biển miền Trung
Mắm cá cơm (hay còn gọi là mắm cơm) là một đặc sản dân dã, quen thuộc, mang đậm hương vị mặn mòi của biển cả miền Trung. Được chế biến từ những con cá cơm tươi ngon. Qua quá trình ủ muối và lên men tự nhiên. Tạo nên một thứ gia vị độc đáo, đậm đà. Thường được dùng để ăn trực tiếp hoặc làm nguyên liệu cho nhiều món ăn hấp dẫn khác.
Được chế biến lúc cá mới vào bờ
Cá cơm là nguyên liệu chính, thường là loại cá cơm than hoặc cá cơm trắng. Được đánh bắt và làm mắm khi cá còn tươi rói. Chất lượng cá tươi quyết định hương vị đặc trưng của mắm. Cá cơm càng tươi thì mắm càng ngon và ít bị tanh.
Phân biệt cá cơm than và cá cơm trắng
Cá cơm trắng (hay cá cơm sọc): Loại cá này có thân nhỏ, màu trắng hoặc hơi trong suốt, có sọc dọc bên thân. Mắm làm từ cá cơm trắng thường có vị thanh hơn so với mắm cá cơm than.
Cá cơm than (hay cá cơm đen): Đây là loại cá cơm được ưa chuộng nhất để làm mắm. Cá cơm than có thân nhỏ, màu đen hoặc xám đen. Thịt chắc và có vị ngọt tự nhiên. Mắm làm từ cá cơm than thường có hương vị đậm đà, thơm ngon đặc trưng và màu sắc đẹp. Vùng ven biển miền Trung thường tập trung loại cá này nhiều hơn.
Cách làm mắm cá cơm
1. Chuẩn bị
- 1kg cá cơm (cá cơm than hoặc cá cơm trắng).
- Muối hạt theo tỉ lệ khối lượng 20 – 25% so với cá cơm. Nếu tăng khối lượng cá cơm thì tăng lượng muối theo tỉ lệ như trên.
- Hũ sành hoặc hũ nhựa có nắp đậy kín.
- Vỉ tre và cục đá sạch (dùng để đè lên cá lúc ủ mắm).
2. Ủ mắm
- Cho hỗn hợp cá và muối vào hũ sành hoặc hũ nhựa đã rửa sạch và lau khô.
- Nén chặt cá xuống. Bạn có thể dùng một vỉ tre hoặc đĩa sạch đặt lên trên lớp cá. Sau đó dùng vật nặng (đá sạch, túi nước) để nén. Việc nén giúp cá không bị nổi lên trên bề mặt, tránh bị hỏng.
- Đậy kín nắp hũ mắm lại.
- Đặt hũ mắm ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
3. Thời gian ủ
- Thời gian ủ mắm thường kéo dài từ 3 đến 6 tháng. Tùy thuộc vào thời tiết và nhiệt độ. Mắm ủ càng lâu thì càng thơm ngon và đậm đà.
- Trong quá trình ủ, bạn có thể thỉnh thoảng kiểm tra xem mắm có bị nổi váng hay có mùi lạ không. Nếu có váng, bạn có thể dùng muỗng sạch hớt bỏ.
4. Hoàn thành (giai đoạn “nhỉ” mắm)
- Sau thời gian ủ, khi mắm đã chín (cá chuyển màu đỏ nâu, có mùi thơm đặc trưng). Bạn có thể tiến hành giai đoạn “nhỉ” mắm để lấy nước mắm cốt.
- Mở hũ mắm, dùng vải màn hoặc rây lọc để lọc lấy phần nước mắm trong. Đây là nước mắm cốt, có hương vị đậm đà nhất.
- Phần xác cá còn lại có thể dùng để chưng, kho hoặc ăn trực tiếp.
Ăn gì với mắm cá cơm miền Trung
Mắm cá cơm có thể được ăn trực tiếp với cơm nóng, thịt luộc, cà, dưa chuột, khế chua… Hoặc được chưng, kho, làm nước chấm, gia vị cho nhiều món ăn khác. Bên cạnh vị ngon miệng, nó là nguồn cung cấp giàu protein, canxi và các khoáng chất tự nhiên.
Giá trị văn hóa và ẩm thực
Mắm cá cơm là một phần không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày của người dân miền Trung, đặc biệt là ở các vùng ven biển. Hương vị mặn mòi, đậm đà, đầy kích thích vị giác của nó đã trở thành một nét đặc trưng trong ẩm thực nơi đây.
Hương Quê Food cung cấp đến bạn các món đặc sản Bình Định 100% chân quê, sạch và lành. Bạn có thể tham khảo thêm tại đây nhé:
https://huongquefood.com/cua-hang
Hotline/zalo: 0767 223 823
Fanpage facebook
https://www.facebook.com/DacSanBinhDinh.ChinhGoc.HuongQueFood
Youtube
https://www.youtube.com/@H%C6%B0%C6%A1ngQu%C3%AAFood
Tiktok
